۱۳۸۸ تیر ۱, دوشنبه

بدون دليل و انديشيدن به چيزي باورمند نشويم !

آیا هر قلم بدستی میتواند روشنفکر باشد؟؟؟


روشنفکر در بند تعصبات مذهبی و سیاسی نیست. مرجع تقلید نداردو امام زمان نمی شناسد. تقلید و دنباله روی با اصول علم و دانش مغایرت دارد و اگر شخصی اصل تقلید در تشیع را قبول کند، آنگاه قابلیت بررسی و تحلیل منطقی و علمی از مسائل اجتماعی و انسانی را ندارد. کسی که در امور اجتماعی و سیاسی از آخوندی که هیچگاه دانش علمی و بینش عقلی و منطقی و تجربی را نیاموخته است تقلید نماید، او را روشنفکر نمی نامند. سلمان پارسی و ابوذر غفاری شاید نیک نفس بودند، اما به هیچوجه روشنفکر به شمار نمی روند. گذشته از این که گفتمان روشنفکر در سذه اخیر وارد مباحث اجتماعی و سیاسی شده است، هر دو این افراد خالی از فرزانگی فرهنگی و سیاسی و اجتماعی بودند. اصولا مذاهب گاهواره مناسبی برای پرورش روشنفکران نیستند، چرا که روشنفکر عقل گراست و عقاید و باورهای مذهبی را با عقل کاری نیست...
این نظریه که همه احزاب، سوسیالیستها، کمونیستها، مارکسیستها، اسلامیستها، سلطنت طلبان و غیره روشنفکران خود را داشته و دارند و پس از این هم خواهند داشت، از بنیان با ویژگیهای روشنفکری در تضاد است. باید گفت آن آقا و این خانم یکی از اندیشمندان فلان حزب دست راستی و یا چپی، سلطنت طلب و یا مشروطه خواه است. روشنفکر می تواند از نظر سیاسی به حزبی نزدیک بوده و یا پیوستگی داشته باشد اما در بیان مشکلات اجتماعی و سیاسی فراتر از اعتقادات شخصی خود قرار گرفته و در بیان حقیقت و عدالت از هیچکس پروایی به خود راه نمی دهد. نویسنده و روزنامه نگار مذهبی را نمی توان روشنفکر دانست، گرچه در مدارس معقول و منقول و یا هر دانشگاه دیگری تحصیل کرده باشد. چرا که روشنفکر کسیست که در حوزه مسائل عقلانی و منطقی، در قلمرو بینش اجتماعی تلاش کند. روشنفکر فرزانه است و با فرزانگان در پی شناخت علتها و سببها کند و کاو می کند. هیچکس را مرتد و کافر نمی شناسد. با تمامی گروههای اجتماعی رابطه ای انسانی دارد. دشمن کسی نیست. مرامها و مسلکها را برای پیشرفت و پویندگی جامعه خود لازم می داند و آزادی آنها را ضروری می شمارد. از وحدت کلمه که یک پدیده قرون وسطاییست بیزار است و از گوناگونی عقاید و اندیشه ها پشتیبانی می کند. خرد و عقل گرایی هسته اصلی روشنفکریست و از همین رو روشنفکر وجدان بیدار جامعه خود است............


بهرام چوبینه
نویسنده/ محقق/ مترجم با ارزش ایرانی
و
گردآورنده کتاب 23 سال زنده یاد علی دشتی با مقدمه بسیار مفید از شخص خود او
چاپ جدید/ انتشارات البرز/ فرانکفورت/ آلمان